Instructie en adviezen voor de thuiszorg bij patiënten met hartfalen

Deze cliënt wordt behandeld voor hartfalen door de cardioloog en wordt begeleid door een hartfalenverpleegkundige, onder supervisie van de cardioloog.

Bij hartfalen kunnen klachten ontstaan die wijzen op vochtophoping in het lichaam. Als dit vermoeden er is, kan de patiënt, mantelzorger of thuiszorg contact opnemen met de hartfalenverpleegkundige voor advies.

Leefregels

Hartfalenpatiënten krijgen een aantal leefregels om vochtophoping in het lichaam te voorkomen:

•  De medicijnen op tijd innemen volgens voorschrift.
•  Elke dag wegen
•  Beperkingen in vochtinname
•  Beperkingen in zoutinname

Bij hartfalen pompt het hart onvoldoende bloed rond. Hierdoor krijgen organen te weinig zuurstof en voedingsstoffen, wat klachten kan veroorzaken. Als de linkerkamer niet goed werkt, kan er vocht in de longen ophopen, wat leidt tot klachten zoals kriebelhoest, kortademigheid, benauwdheid bij liggen en/of nachtelijke benauwdheid. Wanneer de rechterkamer niet goed functioneert, kan vocht zich ophopen in de buik en benen.

Wat zijn de klachten van hartfalen?

Patiënten met hartfalen kunnen de volgende klachten hebben:

• Vermoeidheid.
• Kortademigheid bij inspanning.
• Vochtophoping: Vergrote buikomvang, gezwollen voeten en benen.
• Moeite met plat liggen, nachtelijke benauwdheid en veelvuldig plassen in de nacht.

Andere vaak voorkomende klachten bij hartfalen zijn:

• Koude handen en voeten.
• Onregelmatige hartslag.
• Een opgeblazen gevoel.

• Obstipatie (verstopping).

• Verminderde eetlust.
• Eten kan als vermoeiend ervaren worden.

• Een prikkelhoest, vooral bij het liggen, kan wijzen op vochtophoping in de longen.

• Vergeetachtigheid en concentratieproblemen.

Medicatie-inname

Het is belangrijk dat de medicijnen precies zoals voorgeschreven worden ingenomen. Hoe beter dit lukt, hoe langer de patiënt in balans blijft. Niet alle patiënten zijn zich hiervan bewust.
Patiënten hebben soms moeite met het bijhouden van hun medicatie. Vergeetachtigheid kan de juiste inname verstoren. Een blisterrol of controle bij inname kan hierbij helpen.

Dagelijks wegen

Mensen met hartfalen moeten zich elke dag wegen omdat zij het risico lopen vocht vast te houden. Een snelle toename in gewicht kan hierop wijzen.
Het is belangrijk altijd op hetzelfde moment van de dag te wegen, bijvoorbeeld ’s ochtends na het opstaan en het eerste toiletbezoek.

• De hartfalenpoli bepaalt een streefgewicht als richtlijn voor het gewicht.

• Bij een gewichtstoename van meer dan 2 kilo in enkele dagen: direct contact opnemen met de hartfalenverpleegkundige.

• Bij lichte gewichtstoename, gecombineerd met zichtbare oedeem of toenemende kortademigheid en/of kriebelhoest: contact opnemen met de hartfalenverpleegkundige.
• Bij twijfel: bellen met de hartfalenverpleegkundige of zet een bericht in de online Sanacoach-Hartfalen

Beperkingen in vochtinname

De dagelijkse vochtinname moet minimaal 1500 ml en maximaal 2000 ml zijn. Minimaal 1500 ml is nodig voor de werking van de nieren, maximaal 2000 ml om overbelasting van het hart te voorkomen.
Vocht wordt via dranken en vloeibare producten zoals vla, yoghurt, soep en ijs opgenomen. Ook fruit telt mee.

Beperkingen in zoutinname

Mensen met hartfalen moeten minder zout gebruiken, omdat zout natrium bevat, wat vocht vasthoudt. De hoeveelheid zout die van nature in producten zit, is meestal voldoende. Zoutrijke producten moeten vermeden worden.

Meer informatie over vocht- en zoutinname is te vinden in het Hartfalen-Persoonlijk boekje

Indien u onderstaande symptomen herkent, belt u de hartfalenpoli.

U herkent een verergering van hartfalen aan een combinatie van de volgende symptomen:

• Gewichtstoename van 2 à 3 kg of meer in twee à drie dagen; (overschrijding streefgewicht).
• Toenemende kortademigheid bij inspanning;
• Toenemende vermoeidheid,
• Toenemend vol gevoel in de buik;
• Niet meer plat in bed kunnen liggen door kortademigheid/prikkelhoest
• Verminderde eetlust;
• Signalering oedemen: dikke benen, enkels, vingers of buik door vocht.
• Overdag minder plassen, ’s nachts vaker plassen; vooral kleine beetjes
• Toenemende onrust;
• Prikkelhoest;
• Obstipatie, misselijkheid, diarree of braken.

LET OP: Bij acute situaties belt u 112!

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel uw vragen tijdens het eerstvolgende bezoek of bel naar: