Samen leren door te beleven

VieCuri werkt samen met de Risk Factory om scenario’s te maken die niet alleen spannend zijn, maar ook écht iets veranderen in hoe mensen omgaan met hun gezondheid en veiligheid. Scenario’s die jong en oud helpen risico’s te herkennen, keuzes te maken en regie te nemen over hun eigen gezondheid.

We spraken met Coby Kovács over hoe deze samenwerking tot stand is gekomen, hoe die vorm krijgt en waarom beleving zo krachtig is. Coby is programmamanager Gezondheid bij VieCuri en coördinator Medisch Coördinerend Centrum (MCC) Limburg-Noord.

De druk op de zorg blijft toenemen. Steeds meer mensen hebben medische hulp nodig, terwijl voorkomen vaak beter is dan genezen. Vanuit die overtuiging gingen VieCuri Medisch Centrum en huisartsenorganisatie Cohesie in 2024 een samenwerking aan met de Risk Factory Limburg-Noord in Venlo. Hier leren kinderen, jongeren en senioren omgaan met risico’s op het gebied van gezondheid en veiligheid. Niet door een lesboek open te slaan, maar door het zélf mee te maken. Voor VieCuri sloot dit direct aan bij de strategie om in te zetten op gezondheid en preventie, en expertise actief te delen met inwoners in de regio.

Het doel van de samenwerking is helder: inwoners van Noord- en Midden-Limburg sterker en weerbaarder maken, zodat ze zelf meer regie krijgen én nemen over hun gezondheid en veiligheid. VieCuri draagt samen met andere samenwerkingspartners medische kennis en ervaring aan om scenario’s inhoudelijk te versterken en te verbinden met actuele zorgthema’s. Daarmee wordt de stap gemaakt van behandelen naar voorkomen. Coby is kartrekker van dit traject:
“De Risk Factory maakt risico’s tastbaar. Door onze medische expertise toe te voegen, kunnen we samen scenario’s ontwikkelen die écht aansluiten bij de praktijk van alledag én de uitdagingen die wij in het ziekenhuis zien.”

Betrokkenheid van VieCuri bij scenario’s Coby vertelt: “De scenario’s van de Risk Factory worden ontwikkeld in een expertgroep waarin naast VieCuri en huisartsenorganisatie Cohesie o.a. ook politie, brandweer, gemeenten en organisaties zoals GGZ-instelling Vincent van Gogh vertegenwoordigd zijn. Vanuit MCC zijn onder meer VieCuri cardioloog Geert Tjeerdsma en huisarts Eric Cremers betrokken. Zij denken vanuit hun expertise mee over de inhoud van de scenario’s.”

Ze vervolgt: “De kernvraag bij elk scenario is: welk gedrag willen we zien en stimuleren? En hoe kunnen we dat dan veilig en effectief aanleren? De samenwerking met ruim tien verschillende partners in de expertgroep leidt telkens weer tot aantrekkelijke en leerzame scenario’s. Ik ben onder de indruk van de creativiteit waarmee elk scenario wordt uitgewerkt en vormgegeven!”

Dat de aanpak van de Risk Factory werkt, is inmiddels wetenschappelijk onderbouwd. Radboud-onderzoeker Rob Bulterman concludeerde op basis van zijn promotieonderzoek dat groep 8-leerlingen zich na een bezoek aan de Risk Factory meer bewust zijn van risico’s en zich ook daadwerkelijk gezonder en veiliger gedragen. Hij onderzocht het effect van belevend leren op gezondheids- en veiligheidsgedrag en zag dat de levendige leerervaring bij de Risk Factory de kans groter maakt dat de leerlingen in staat zijn de opgedane kennis toe te passen. Dit leidt tot minder risicovol gedrag, ook in andere situaties.

Zo weten we dat de groepen die een bezoek hebben gebracht aan de Risk Factory hoger scoren op prestatie- en kennistesten over handelingen bij onveilige situaties. Ook hebben ze aantoonbaar meer kennis over de behandelde gezondheids- en veiligheidsonderwerpen, en kunnen ze risico’s beter inschatten en beoordelen.

Een concreet voorbeeld: in een onderzoek naar online privacy onder groep 8-leerlingen gaf 92% van de kinderen die géén Risk Factory hadden bezocht alle gevraagde persoonlijke gegevens prijs. Van de kinderen die wél geweest waren, deed slechts 45% dat. Dit bevestigt dat ervaringsgericht leren niet alleen leuk, maar ook effectief is. Een subsidieaanvraag voor vervolgonderzoek naar de effecten op de lange termijn van leren via gezondheidsscenario’s wordt momenteel voorbereid.

Er liggen al volop plannen voor het samen ontwikkelen van nieuwe, toekomstige scenario’s. Ook wordt gedacht aan het betrekken van nieuwe doelgroepen, zoals ouders van scholieren, zodat de boodschap zich verder verspreidt in gezinnen.

Daarnaast is de uitbreiding naar het voortgezet onderwijs een belangrijke stap: vanaf 2025 worden tweedejaars leerlingen in Noord- en Midden-Limburg in de gelegenheid gesteld een bezoek te brengen aan de Risk Factory. Daarmee bereikt de Risk Factory jaarlijks vele jongeren in een fase waarin ze juist extra kwetsbaar zijn en sneller geneigd zijn om risicogedrag te vertonen.
Coby: “Onze inzet is om samen met de Risk Factory blijvend bij te dragen aan een gezondere en veiligere regio. We weten inmiddels dat het werkt en dat geeft energie om dit verder uit te bouwen.”

De samenwerking tussen VieCuri en de Risk Factory is een krachtig voorbeeld van hoe zorg en preventie hand in hand kunnen gaan. Door risico’s te beleven, leren jong en oud keuzes te maken die levens kunnen redden en dat is misschien wel de meest waardevolle investering in gezondheid die er is. Dus of je nu 12 bent en leert hoe belangrijk zonbescherming is, of 72 en ontdekt hoe je steviger op je benen staat: in de Risk Factory beleef je lessen die je niet snel vergeet. Dankzij de samenwerking met VieCuri krijgen die lessen een extra dosis kennis en realiteitszin. Want uiteindelijk draait het niet alleen om weten wat je moet doen, maar om dat ook daadwerkelijk te doen als het erop aankomt.