Heupdysplasie/Heupluxatie

Na de geboorte hebben we gezien dat de heup van uw kind zich niet goed ontwikkelt. Dit noemen we een aangeboren heupafwijking, of heupdysplasie. Een behandeling die op tijd start, kan dit probleem vaak oplossen. Hier leest u wat heupdysplasie is en welke behandelingen mogelijk zijn, zoals een spreidbeugel voor uw baby.

De heup

De heup is een kogelgewricht. Bij de geboorte is dit gewricht nog niet helemaal ontwikkeld. De eerste 1,5 jaar zijn daarom belangrijk voor een goede ontwikkeling van de heup. Als uw kind beweegt, draait de kop van het dijbeen soepel in de kom van het bekken. Dit kan doordat er een laag kraakbeen op de kop en in de kom zit. Kraakbeen is een glad en veerkrachtig weefsel.

Bij heupdysplasie is de heup van uw kind niet goed ontwikkeld. De heupkom is niet diep genoeg en houdt de heupkop niet goed op zijn plek. Daardoor kan de heupkop makkelijker uit de kom glijden.

Soms zit de heupkop helemaal niet meer in de kom, dit noemen we een heupluxatie.

Heupdysplasie is een van de meest voorkomende afwijkingen die na de geboorte zichtbaar worden. Heupdysplasie doet geen pijn. Zonder behandeling kan later wel slijtage van de heup ontstaan (artrose). Ongeveer 2% van alle baby’s heeft heupdysplasie.

De oorzaak van heupdysplasie is niet precies bekend. Heupdysplasie komt vaker voor bij meisjes dan bij jongens. Erfelijkheid speelt een rol.

Ook de ligging van uw baby in de baarmoeder kan invloed hebben. Bij een stuitligging komt heupdysplasie iets vaker voor.

U kunt uw baby veilig dragen in een draagzak met de beentjes gespreid (wijdbeens). Dit is goed voor de heupen. Het strekken van de beentjes, bijvoorbeeld bij het meten van de lengte, raden we af.

Risicofactoren

Uw kind heeft meer kans op heupdysplasie in de volgende situaties:

• Heupdysplasie komt voor in de familie, bijvoorbeeld bij een broertje of zusje
• Uw baby lag in stuitligging voor de geboorte
• Uw baby heeft een andere aangeboren afwijking, zoals een open rug of klompvoeten

Het is belangrijk om heupdysplasie vroeg te ontdekken. Daarom wordt elke baby na de geboorte en tijdens controles op het consultatiebureau onderzocht.

Als ze denken aan heupdysplasie, verwijzen ze u met uw baby naar een orthopedisch chirurg. De orthopedisch chirurg doet aanvullend onderzoek, zoals een röntgenfoto of een echo.

Bij heupdysplasie houden we de beentjes van uw baby in een gespreide stand met een beugel of gipsbroek. Hierdoor komt er lichte druk op de heupkop. Dit helpt de heupkom om zich beter te ontwikkelen. De heupkom groeit zo beter over de heupkop heen.

De behandeling doet geen pijn. Uw kind kan zich met een beugel of gipsbroek gewoon blijven ontwikkelen. De beugel draagt uw baby meestal 23 uur per dag. Tijdens het baden of aankleden mag u de beugel even afdoen. Na ongeveer 3 tot 4 maanden hoeft de beugel vaak alleen nog tijdens het slapen gedragen te worden. Dit is meestal tot de leeftijd van 9 tot 18 maanden. Een gipsbroek draagt uw baby meestal 3 maanden.

• De spreidbeugel houdt de benen van uw baby gespreid. Zo kan de heupkom zich goed ontwikkelen.
• De spreidbeugel zorgt ervoor dat de benen van uw baby in een vaste positie blijven. De bovenbenen kunnen niet bewegen, maar de onderbenen kunnen wel bewegen.
• De spreidbeugel heeft een rugdeel dat vastzit aan een buikband. De buikband sluit met klittenband. 2 manchetten met klittenband zitten om de bovenbenen van uw baby.

Hoe wordt de gipsbeugel aangelegd?

• De orthopeed stuurt u door naar de gipskamer.
• De gipsverbandmeester legt de juiste maat spreidbeugel aan en legt uit hoe u de beugel zelf thuis kunt aanbrengen.

Krampjes

Heel jonge baby’s hebben vaak weinig last van de spreidbeugel. De spreidbeugel kan wel lastig zijn als uw baby krampjes heeft. Als uw baby krampjes heeft, wil hij de beentjes vaak optrekken. Door de spreidbeugel is dat lastig. Na het voeden kunt u wat langer de tijd nemen om uw baby te laten boeren. Dit helpt soms tegen krampjes.

Beweeglijkheid

Als uw baby de spreidbeugel wat langer draagt, kan hij zich vaak omrollen. In buikligging kan uw baby proberen te tijgeren of zelfs staan. Dit mag u niet stimuleren door uw baby zelf rechtop te zetten.

Kleding

Uw baby kan gewone kleding dragen onder de spreidbeugel. Het is vaak prettiger om soepele broekjes aan te doen. Uw baby kan gewoon sokken en schoentjes dragen.

Slapen

Bij oudere baby's kunnen de slaapgewoontes veranderen. Uw baby kan korter slapen of verstoorde nachten hebben doordat hij niet kan draaien.

Vervoer van uw kind

Hoe u uw baby kunt vervoeren, hangt af van de breedte van de spreidbeugel en de grootte van uw baby. U kunt hiervoor de volgende opties gebruiken:

• Een gewone kinderwagen, eventueel met een kussen erin zodat uw baby wat hoger ligt.
• Een bolderkar, met kussens zodat uw baby er comfortabel in ligt of zit.
• Als u uw baby in de auto vervoert, zet hem dan altijd in een veiligheidszitje of autogordel.
• De Maxi-Cosi Opal HD: een extra brede Maxi-Cosi.

Kindermeubilair

Uw baby kan in een wipstoel liggen, zelfs met de spreidbeugel. Kies een wipstoel zonder opstaande randen. Vul de ruimtes in de rug op met handdoeken of kussentjes. Een zitzak kan soms prettig zijn omdat deze zich goed om uw baby vormt. Uw baby kan meestal niet in een gewone kinderstoel zitten. 

Veiligheid

Het zorgen voor een baby met een spreidbeugel vraagt vaak wat creativiteit. Veel praktische problemen zijn eenvoudig op te lossen. Let altijd goed op of uw baby zich geen pijn kan doen bij elke oplossing of aanpassing. Uw baby is minder stabiel in de spreidbeugel. Dit kan het makkelijker maken om te vallen of ergens vanaf te glijden.

Neem contact op met de gipskamer als een van de volgende problemen zich voordoet:

• De spreidbeugel past niet meer goed
• De spreidbeugel is kapot 
• U weet niet meer hoe u de spreidbeugel goed aan moet doen

Ook voor alle andere vragen of problemen met de spreidbeugel kunt u contact opnemen met de gipsverbandmeester

De duur van de nabehandeling is voor elk kind anders en hangt af van de ernst van de afwijking en hoe het genezingsproces verloopt. Regelmatige controles door de orthopedisch chirurg zijn altijd nodig. Als vuistregel geldt dat een normale heupdysplasie tot de leeftijd van 1,5 tot 2 jaar gecontroleerd moet worden. Bij heupluxatie duren de controles tot uw kind uitgegroeid is, meestal tussen de 16 en 18 jaar.

Resultaat op lange termijn

Vroegtijdige behandeling van heupdysplasie en heupluxatie levert in de meeste gevallen een goed resultaat op. Dankzij de behandeling kunnen gewrichtsproblemen, zoals toenemende luxatie en artrose, voorkomen worden. Bijna alle behandelde kinderen ontwikkelen een goed heupgewricht en kunnen een normaal leven leiden. 

Welke complicaties kunnen optreden?

Soms kan er een complicatie optreden, bijvoorbeeld als de ontwikkeling van de heupkop tijdelijk verstoord raakt. Dit kan leiden tot een vergrote heupkop op latere leeftijd, maar meestal veroorzaakt dit geen verdere problemen. Bij de meeste kinderen verloopt de behandeling zonder problemen. Meestal is de behandeling afgerond voordat uw kind begint te lopen.

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel uw vragen tijdens het eerstvolgende bezoek of bel naar: