Plaatsing van de PD katheter

In overleg met uw arts heeft u gekozen voor peritoneaal dialyse (PD), ook wel de Continue Ambulante Peritoneaal Dialyse (CAPD) genoemd. Voor deze behandeling is het nodig om een speciale katheter in uw buikholte te plaatsen. Uw arts heeft u hier al over geïnformeerd. In deze folder vindt u meer informatie over de operatie, de nazorg en mogelijke klachten die u kunt ervaren na de plaatsing van de katheter.

Voorbereiding op de ingreep

Als de nefroloog, een specialist in nierziekten, samen met u heeft besloten dat het tijd is voor de plaatsing van een PD katheter, maakt de chirurg een afspraak met u. U wordt ook doorverwezen naar de PD verpleegkundige, dit is een verpleegkundige die speciaal is opgeleid om u te ondersteunen voor en na het inbrengen van de PD katheter.

Bepaling van de plaats voor de PD katheter

Zodra de datum van de plaatsing van de PD katheter bekend is, maakt de PD verpleegkundige een afspraak met u. Samen bepaalt u de beste locatie voor de katheter. Er wordt rekening gehouden met de volgende factoren:

• De locatie van de katheter wordt gekozen, zodat deze niet in de weg zit bij het dragen van uw favoriete kleding (bijvoorbeeld bij hoge of lage broeken).
• De katheter mag niet op of in littekenweefsel geplaatst worden
• Uw favoriete slaaphouding speelt een rol bij de keuze van de locatie
• De katheter mag niet in een huidplooi zitten

Als de plaats is bepaald, kunt u, als u dit wilt, een dag lang activiteiten ondernemen, zoals werken, sporten en slapen, met een opgeplakte katheter. Als de plek goed blijkt te zitten, wordt deze plek aangegeven met een watervaste stift, zodat de chirurg precies weet waar hij de katheter moet plaatsen.
In sommige gevallen kan de chirurg tijdens de operatie toch voor een andere plek kiezen.

Medicatie ter voorkoming van obstipatie (verstopping)

 De dag vóór de operatie begint u met Movicolon, een poeder dat u in water oplost. Het is belangrijk om dagelijks zachte ontlasting te hebben (ongeveer zo dik als vla). Dit helpt problemen te voorkomen die kunnen ontstaan door harde ontlasting tijdens de peritoneale dialyse.

Neuszalf tegen infectie

De dag vóór de ingreep begint u met het aanbrengen van Bactroban neuszalf, twee keer per dag in beide neusgaten. U gebruikt de zalf totdat de huidpoort genezen is. In uw neus zitten altijd bacteriën, waarvan sommige een infectie kunnen veroorzaken na de operatie, zoals de Staphylococcus aureus bacterie. Bactroban doodt deze bacteriën en helpt een mogelijke infectie te voorkomen.

Voorbereiding op de operatie

Voor uw opname wordt u doorverwezen voor een preoperatieve screening (POS). Dit  is een onderzoek om te kijken of u gezond genoeg bent voor een operatie. De arts controleert uw gezondheid en u krijgt informatie over de behandeling en de risico’s hiervan. De screening kan in het ziekenhuis, via de telefoon of volledig digitaal plaats vinden. Dit is afhankelijk van uw voorkeur, de ingreep en/of uw gezondheid.

Anesthesie (narcose)

De ingreep wordt meestal uitgevoerd onder algehele anesthesie (narcose). De anesthesist bespreekt ook dit met u tijdens de preoperatieve screening bij het Preoperatief Bureau. Dit kan digitaal gebeuren, met een telefonisch gesprek of tijdens een persoonlijke afspraak in het ziekenhuis. Uw zorgverlener bespreekt met u wat in uw geval nodig is. Tijdens deze screening wordt onderzocht of u lichamelijk in staat bent om de operatie onder anesthesie goed en veilig te doorstaan.

Bloedverdunners stoppen vóór de operatie

Gebruikt u bloedverdunnende middelen zoals acenocoumarol, fenprocoumon (Marcoumar®) of aspirine, dan stopt u deze in overleg met de trombosedienst enkele dagen voor de operatie. Wanneer u de medicatie weer mag hervatten, gebeurt dit ook in overleg met de trombosedienst. Gebruik u aspirine of vergelijkbare middelen, bespreek dan met uw arts wanneer u deze wel of niet moet stoppen.

Op de dag van de operatie

Op de dag van de operatie wordt u 's morgens op de verpleegafdeling verwacht.
Tijdens de operatie maakt de chirurg een verticale snede in de onderbuik om de katheter in de buikholte te plaatsen. Via een tweede kleine snede wordt de katheter door de huid naar buiten gebracht (de insteekopening). Na de operatie heeft u dus twee wondjes.

Duur van de operatie

De operatie duurt ongeveer 30 tot 40 minuten.

Na de operatie

Na de operatie komt een dialyseverpleegkundige bij u om te controleren of de wond goed is verbonden en of de katheter en het verlengstuk stevig vastzitten. U krijgt een klem mee om de katheter af te sluiten, mocht het verlengstuk per ongeluk loskomen van de metalen adapter. De verpleegkundige legt dit verder aan u uit. Ongeveer 3 uur na de operatie, wanneer u weer goed wakker bent, mag u iets eten. De blaaskatheter wordt verwijderd. Als alles goed gaat, mag u dezelfde dag naar huis.

Ongeveer een week na de operatie komt u terug bij de dialyseverpleegkundige voor een verbandwissel. U krijgt hiervoor een afspraak.
Ook krijgt u een afspraak bij de chirurg en blijft u onder controle van de nefroloog.
Een week na de plaatsing van de PD-katheter wordt een röntgenfoto gemaakt om te controleren of de katheter goed is gepositioneerd.

Voordat u begint met de training voor CAPD, moet uw buik eerst twee weken rust krijgen. De cuffs (speciale kussentjes waarmee de katheter in de buik blijft zitten) hebben tijd nodig om goed vast te groeien. Ook de onderhuidse tunnel en de katheterpoort zijn in deze periode vaak gevoelig. De huid moet wennen aan de katheter.
Gedurende deze twee weken moet de katheter in dezelfde positie blijven afgeplakt en mag er geen ontsteking aan de katheterpoort ontstaan. De verzorging van de katheter wordt in deze periode uitsluitend door de dialyseverpleegkundige uitgevoerd. U mag in deze tijd niet douchen.
Voor de verzorging van de katheter komt u naar de dialyseafdeling. De dialyseverpleegkundige controleert de katheterpoort en verzorgt deze opnieuw. Dit gebeurt meestal één keer per week, maar soms vaker. De verpleegkundige bespreekt dit met u.
Na de twee weken leert de dialyseverpleegkundige u hoe u de katheterpoort zelf kunt verzorgen. Vanaf dat moment mag u weer douchen.
Het blijft belangrijk om voldoende rust te nemen, zodat de katheter goed kan vastgroeien. Probeer zoveel mogelijk druk op uw buik te vermijden.
Hier zijn enkele adviezen om druk op uw buik te vermijden:

• Til geen zware voorwerpen
• Doe geen buikspieroefeningen
• Ondersteun uw buik als u niest of hoest
• Draag geen knellende kleding.

Na ongeveer 6 weken is de wond volledig geheeld. Vanaf dat moment kunt u langzaam uw normale activiteiten weer oppakken.

Schouderpijn na de operatie

Tijdens de operatie wordt koolzuurgas in de buik ingebracht, zodat de chirurg beter kan werken en de buik kan inspecteren. Na de operatie kan er soms gas achterblijven, wat geen kwaad kan, maar wel schouderpijn kan veroorzaken doordat het middenrif geprikkeld wordt. Als u hier last van heeft, kunt u de verpleegkundige om pijnmedicatie vragen. Meestal verdwijnt het gas en de pijn binnen enkele dagen.

Opgeblazen gevoel na de operatie

Een opgeblazen gevoel kan ontstaan door het achtergebleven gas en doordat uw darmen na de operatie weer op gang moeten komen. Dit kan gepaard gaan met winderigheid en een opgeblazen gevoel, wat normaal is.

Prikkeling rondom de blaas en anus

Het einde van de katheter bevindt zich onder in de buikholte. Als de katheter het buikvlies raakt, kan dit een prikkeling veroorzaken die uitstraalt naar de blaas en anus. Dit wordt vaak als vervelend ervaren, maar het verdwijnt meestal zodra u begint met de dialyse.

Risico's en complicaties

Elke ingreep brengt risico’s met zich mee, ook deze. De kans op complicaties is klein, nabloedingen en lekkages komen gelukkig zelden voor. Wel bestaat er een kans op een infectie van de katheterpoort.

U moet contact opnemen met de dialyseafdeling als:

• De pleister vuil is geworden of losraakt
• U koorts heeft (boven 38 °C)
• Als u last heeft van obstipatie (verstopping)
• De katheterpoort ontstoken is (roodheid, pijn, pus)

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel uw vragen tijdens het eerstvolgende bezoek of bel naar: