IJzergebrek bij chronisch hartfalen

U ontvangt behandeling voor chronisch hartfalen en heeft een ijzergebrek. Daarom is Ferinject® voorgeschreven, een ijzervloeistof die via een infuus wordt toegediend. In deze informatie vindt u meer uitleg over het ijzergebrek dat bij u is vastgesteld, hoe dit mogelijk is ontstaan, en welke rol voeding speelt in het reguleren van uw ijzerbalans. Ook leest u alles over de behandeling met Ferinject® die uw arts voor u heeft gekozen.

Uw behandelaar heeft aangegeven dat u een ijzergebrek heeft. Dit komt vaak voor bij mensen met chronisch hartfalen: onderzoeken tonen aan dat 35% tot 60% van de patiënten met hartfalen last heeft van ijzergebrek.

Belang van ijzer

Uw lichaam heeft ijzer nodig om goed te kunnen functioneren. Het is belangrijk voor het vervoer van zuurstof via de rode bloedcellen naar alle weefsels. Ook speelt ijzer een rol in spierfunctie en energieproductie. Omdat uw lichaam zelf geen ijzer kan maken, wordt het zorgvuldig gebruikt.

Hoe wordt ijzergebrek vastgesteld?

Uw behandelaar stelt ijzergebrek vast door middel van een bloedonderzoek. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de serumferritine en transferrinesaturatie in uw bloed.

Wat kunt u zelf doen?

Hoewel u niet veel kunt doen om het ijzertekort volledig op te lossen, kunt u wel ijzerrijke voeding eten. Dit vindt u vooral in groene groenten en volkorenproducten. Ook is het belangrijk om voldoende vitamine B12 en foliumzuur binnen te krijgen. Vitame B12 komt voor in dierlijke producten zoals vlees, vis en zuivel, terwijl foliumzuur vooral in groene groenten, fruit en volkorenproducten zit.

Wist u dat koffie en thee de opname van ijzer kunnen verminderen? Sinaasappelsap kan de opname juist bevorderen.

Oorzaken van ijzergebrek

Normaal verliest het lichaam 1 tot 2 mg ijzer per dag, terwijl dezelfde hoeveelheid ook weer via de voeding wordt opgenomen. Dit zorgt voor een evenwicht. Er zijn vier oorzaken die dit evenwicht kunnen verstoren, wat leidt tot ijzergebrek.

Minder ijzer via uw voeding

Het kan zijn dat u door een verminderde eetlust minder ijzer binnenkrijgt via uw voeding. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat u minder vlees of volkorenproducten eet. Als u in het algemeen minder voedingsstoffen binnenkrijgt, krijgt u ook minder ijzer binnen.

Minder ijzeropname

Hartfalen kan uw darmfunctie beïnvloeden, waardoor u minder ijzer opneemt uit uw voeding, ondanks dat u goed eet. Dit kan komen door vochtophoping in uw darmen of een verminderde bloedtoevoer naar uw maag en darmen. Ook kunnen medicijnen die u gebruikt de opname van ijzer belemmeren, doordat ze de zuurgraad in uw maag verlagen. Het is belangrijk dat u deze medicijnen blijft gebruiken zoals voorgeschreven door uw arts. Stop niet zonder overleg.

Bloedverlies door bepaalde medicijnen

Medicijnen kunnen soms ongemerkt bloedverlies veroorzaken, wat bijdraagt aan ijzergebrek. Dit kan ook door andere oorzaken komen, zoals een poliep of maagzweer.

Hartfalen en ijzertekort

Als reactie op uw hartfalen gaat uw lever eiwitten produceren die ervoor zorgen dat ijzeropname uit uw darm bemoeilijkt wordt en dat het ijzer dat wel in uw lichaam aanwezig is, niet goed op de plaats kan komen waar het nodig is in het lichaam. Uiteindelijk kunnen al deze oorzaken leiden tot het ijzergebrek zoals bij u is geconstateerd. Door voeding kunt u maar in zeer beperkte mate iets aan uw ijzertekort doen. Daarom heeft uw behandelaar u Ferinject® voorgeschreven.

IJzergebrek kan veel vervelende symptomen veroorzaken, zoals vermoeidheid, zwakte en een verminderd uithoudingsvermogen. U kunt merken dat dagelijkse activiteiten zoals traplopen of opstaan uit een stoel moeilijker worden. Ook kunt u zich snel uitgeput voelen door dingen die normaal geen moeite kosten, zoals bezoek ontvangen of het lezen van een krant. IJzergebrek kan uw algehele kwaliteit van leven beïnvloeden.

Mogelijke symptomen van ijzergebrek

• Vermoeidheid
• Kortademigheid
• Concentratiestoornissen
• Hoofdpijn
• Duizeligheid
• Verhoogde vatbaarheid voor infecties
• Haaruitval
• Verminderde eetlust
• Rusteloze benen
• Bleekheid
• Broze/zwakke nagels

Bij ernstiger ijzergebrek, zoals bij u het geval is, kunnen dieetmaatregelen alleen niet meer voldoende zijn. Daarom heeft uw arts gekozen voor medicamenteuze behandeling met Ferinject (intraveneus ijzer), waarbij het ijzer via een infuus in een ader van uw arm direct in uw bloed wordt toegediend.

De behandeling stap voor stap

U komt naar het ziekenhuis voor de toediening van Ferinject. Een medewerker van de afdeling Dagbehandeling Beschouwend belt u om de afspraak in te plannen.

• U hoeft voor de behandeling niet nuchter te zijn.
• Meld u op de dag van de behandeling op het afgesproken tijdstip bij de centrale balie in de hal van het ziekenhuis in Venlo. Vervolgens gaat u naar de afdeling Dagbehandeling Beschouwend.
• Draag comfortabele kleding met korte mouwen of mouwen die makkelijk opgerold kunnen worden.
• Neem iets mee om te lezen, zodat de wachttijd aangenamer is.

• Neem een actueel medicatieoverzicht mee.

Stap 1: De verpleegkundige meet uw bloeddruk, hartslag en temperatuur en vraagt naar uw medicijngebruik en eventuele allergieën. Ook vraagt ze de naam van een contactpersoon. Dit is een standaardprocedure.

Stap 2: U gaat op het behandelbed of in de stoel zitten. De verpleegkundige ontsmet uw arm en legt een band om de bovenarm zodat de prikplaats goed zichtbaar is. Dit kan wat drukkend aanvoelen.

Stap 3: De verpleegkundige plaatst het infuus, een naald in een slangetje. Zodra deze in het bloedvat zit, wordt de naald verwijderd en het infuus vastgezet met een pleister.

Stap 4: Ferinject is een bruine ijzeroplossing die wordt verdund en via een infuus langzaam wordt toegediend. Dit duurt ongeveer 60 minuten. Soms wordt hiervoor een infuuspomp gebruikt.

Stap 5: Als het zakje leeg is, verwijdert de verpleegkundige het infuus. Een tijdelijke pleister wordt op de prikplaats geplakt. Als u zich goed voelt, kunt u rustig opstaan en in een stoel zitten. Meld het bij het verplegend personeel als u zich niet goed voelt.

Stap 6: Na de laatste controle kunt u naar huis. U kunt gewoon autorijden of reizen.

Stap 7: Het effect van de behandeling is meestal na 1 tot 2 weken merkbaar.

Stap 8: Als u thuis onwel wordt of klachten krijgt, neem dan contact op met de afdeling.

Stap 9: 6 weken na de injectie wordt uw ijzergehalte gecontroleerd. U ontvangt het formulier voor het bloedonderzoek digitaal of op papier.

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben, al krijgt niet iedereen daarmee te maken. Een behandeling met Ferinject kan de volgende bijwerkingen geven kort na toediening. Dit is de reden dat u nog een poosje moet wachten na de toediening, voordat u naar huis mag.

Heeft u na thuiskomst veel last van de bijwerkingen? Neem dan contact op met de polikliniek Cardiologie.

Bent u zwanger of geeft u borstvoeding? Meld dit aan uw verpleegkundige. In de eerste 3 maanden van de zwangerschap mag u geen Ferinject-behandeling krijgen.

Bent u overgevoelig voor de werkzame stof of voor één van de hulpstoffen: natriumhydroxide, zoutzuur, water voor injectie of voor andere (eerdere) via een infuus toegediende ijzerproducten, meld dit dan ook aan de verpleegkundige. U mag geen Ferinject-behandeling krijgen.

Een gezond voedingspatroon is divers. Het bevat alle noodzakelijk ingrediënten waaronder ijzer, vitamine B12 en foliumzuur. Zie onderstaande tabel voor voedingsmiddelen met hun ijzergehalte. De hoeveelheid ijzer die uw lichaam kan opnemen uit deze voedingsmiddelen is beperkt. Met name uit vleesproducten, vis en in mindere mate graanproducten, neemt uw lichaam veel ijzer op.

Tabel: Voedingsmiddelen met ijzergehalte

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel uw vragen tijdens het eerstvolgende bezoek of bel naar: