Veelbelovende combinatietherapie kanker

Datum: 4 februari 2015

VieCuri Medisch Centrum belicht actuele oncologische onderwerpen door middel van een blog. Dit blog, van internist-oncoloog Philo Werner, is het tweede uit de reeks.
 
Afgelopen maandag 2 februari opende Dagblad de Limburger met het artikel: ‘Kankercel gekraakt, weg met die uitzaaiingen’. Dit artikel gaat over een onderzoek van Maastro Clinic Maastricht over een combinatie van radiotherapie en immunotherapie die veelbelovend bleek bij muizen. Op het moment dat zo’n artikel verschijnt, roept dit vragen op bij patiënten en hun naasten. Ik merk dat meteen aan de vragen die in de spreekkamer worden gesteld. Daarom licht ik in dit blog het onderzoek toe. 

Het onderzoek in Dagblad de Limburger is van Zegers en collega’s [2] en betreft een onderzoek met muizen. Deze muizen werden geïnjecteerd met tumorcellen van borst-, long- of darmkanker. Als de tumoren een bepaalde grootte hadden, werden ze bestraald en vervolgens werden er immunocytokines geïnjecteerd. Het idee hierachter is dat de radiotherapie ervoor zorgt dat de kankercellen doodgaan. Hierdoor komen er stofjes vrij die het afweersysteem van een patiënt activeren. Het toedienen van immunocytokines zorgt ervoor dat het immuunsysteem van de patiënt krachtiger wordt en de kankercellen beter herkent en opruimt. 
 

Bijwerkingen

Bij 75% van de muizen zagen de onderzoekers dat de tumoren volledig verdwenen, in ieder geval gedurende zes maanden. De mate van effectiviteit hing wel af van de aanwezigheid van de ED-B, een stofje dat aanwezig kan zijn in de bloedvaten van een tumor. De combinatiebehandeling had geen effect bij tumoren die weinig ED-B hadden. Er werden geen bijwerkingen gezien. Hoewel je je natuurlijk kunt afvragen of je dat goed aan muizen kunt aflezen. Hun gewicht bleef in ieder geval goed en hun gedrag was niet anders.


De immunocytokines die in dit dierenexperiment zijn gebruikt, werden al eerder getest op mensen, met name bij patiënten met uitgezaaide nierkanker [3]. Ook hier werd soms een indrukwekkend langdurig remmend effect gezien, maar helaas vaak gepaard met ernstige bijwerkingen.

 

Behandeling bij mensen

Maastro Clinic gaat binnenkort de bovengenoemde procedure uitproberen bij een klein aantal patiënten (16) met een beperkt aantal uitzaaiingen als gevolg van long-, nier-, of darmkanker of melanoom en in een goede algehele conditie verkeren. Daaruit zal blijken of ook mensen deze combinatiebehandeling goed kunnen verdragen en of er eenzelfde spectaculaire tumorkrimp wordt gezien. Maar ook of de tumor nog aan bepaalde kenmerken moet voldoen wil de behandeling aanslaan. Daarna zal de behandeling pas voor meer patiënten beschikbaar komen.
 

Veelbelovend

Of er echt sprake is van genezing, blijkt pas als de ziekte jaren wegblijft. Ook moet blijken of dit effect niet ten koste gaat van andere problemen, zoals bijvoorbeeld het ontstaan van andere soorten kanker, wat nu vaker gezien wordt bij de toepassing van immunotherapie. Kortom, een veelbelovende combinatietherapie, waar de patiënt van nu nog niet mee behandeld kan worden, maar hopelijk in de nabije toekomst wel.
 
Philo Werner werkt sinds 2008 in VieCuri Medisch Centrum als medisch oncoloog. Haar aandachtsgebied is medicamenteuze behandeling van de meest voorkomende kankersoorten zoals borstkanker, darmkanker, prostaatkanker, blaas- en nierkanker en eierstokkanker. Daarnaast heeft ze als aandachtsgebied palliatieve zorg; de zorg voor patiënten die niet meer kunnen genezen.
 

Bronnen

1.Gerritsen W. (2 februari 2015). Kankercel gekraakt. Dagblad de Limburger.
2. Zegers C.M. et al. (2014). Radiotherapy combined with immunocytokine (L19-IL2) provides long-lasting anti-tumor effects. Clinical Cancer Research, december 31.
3. Klapper et al. (2008)  High-dose interleukin-2 for the treatment of metastatic renal cell carcinoma: a retrospective analysis of response and survival in patients treated in the surgery branch at the National Cancer Institute between 1986 and 2006. Cancer, 113 (2); 293. 

 

Op de hoogte blijven van nieuwe blogs?

Meld u aan voor een e-mail alert!

 

Aanmelden

cellen onder microscoop
P. Werner
P.T. (Philo) Werner internist-oncoloog
Scroll voor meer informatie